شرایط دریافت گواهینامه رانندگی در ایران
شرایط دریافت گواهینامه رانندگی در ایران
بسیاری از افراد از سالهای نوجوانی منتظر رسیدن به سن قانونی رانندگی هستند تا بتوانند پشت فرمان خودرو بنشینند و تجربه رانندگی در خیابانها و جادهها را داشته باشند. اما برای رانندگی قانونی با هر وسیله نقلیه، داشتن گواهینامه رانندگی معتبر الزامی است.
در این راهنمای جامع از گروه خودرویی کلهر، همه چیز درباره شرایط دریافت گواهینامه رانندگی، انواع گواهینامه خودرو و موتورسیکلت، مدارک لازم، هزینهها، قوانین جدید و نکات مهم برای متقاضیان را بررسی میکنیم.
گواهینامه رانندگی چیست؟
گواهینامه رانندگی یک مجوز رسمی است که توسط پلیس راهنمایی و رانندگی صادر میشود و نشان میدهد فرد مهارت لازم برای رانندگی با یک وسیله نقلیه خاص را دارد.
پس از گذراندن دورههای آموزشی تئوری و عملی در آموزشگاههای رانندگی و قبولی در آزمونها، این مدرک برای متقاضی صادر میشود.
گواهینامه علاوه بر مجوز رانندگی، در بسیاری از مواقع به عنوان مدرک شناسایی معتبر نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
تاریخچه گواهینامه رانندگی در جهان
اولین گواهینامه رانندگی در تاریخ ۱ اوت ۱۸۸۸ میلادی برای «کارل بنز» صادر شد؛ همان فردی که اولین خودرو جهان را ساخت.
در آن زمان، شهروندان از صدای زیاد و بوی موتور خودرو شکایت کرده بودند و به همین دلیل مقامات محلی مجوزی برای استفاده از این وسیله صادر کردند.
این مجوز با گواهینامههای امروزی تفاوت زیادی داشت و تنها یک برگه دستنویس بود که در آن اجازه استفاده از خودرو نوشته شده بود.
در اوایل قرن بیستم، کشورهای اروپایی به تدریج صدور گواهینامه رانندگی را الزامی کردند. آلمان و بریتانیا از اولین کشورهایی بودند که در سالهای ۱۹۰۳ و ۱۹۰۴ قوانین رسمی صدور گواهینامه را تصویب کردند.
بعدها در سال ۱۹۲۹ اصطلاح گواهینامه رانندگی بینالمللی مطرح شد و با کنوانسیون ژنو، استانداردهای رانندگی در بسیاری از کشورها یکسانسازی شد.
تاریخچه گواهینامه رانندگی در ایران
ورود اولین خودروها به ایران به سال ۱۲۷۹ شمسی برمیگردد. در آن زمان دو دستگاه خودروی رنو توسط رانندگان فرانسوی وارد کشور شد.
در سالهای اولیه، خودروها بسیار کمیاب بودند و تنها افراد ثروتمند یا دربار از آن استفاده میکردند.
اولین آییننامه رانندگی ایران در دوره قاجار تدوین شد و سرعت مجاز خودرو در شهر ۱۵ کیلومتر در ساعت تعیین شده بود.
با گذشت زمان و افزایش تعداد خودروها، قوانین رانندگی توسعه پیدا کرد و آموزشگاههای رانندگی نیز شکل گرفتند. اولین فردی که موفق شد در ایران گواهینامه رانندگی دریافت کند، شخصی به نام سیفالله خان بود.
امروزه صدور گواهینامه رانندگی در ایران تحت نظارت پلیس راهور انجام میشود.
انواع گواهینامه رانندگی در ایران
در حال حاضر چند نوع گواهینامه رانندگی در ایران صادر میشود که هر کدام برای نوع خاصی از وسیله نقلیه کاربرد دارند.
مهمترین انواع گواهینامه عبارتند از:
- گواهینامه پایه یک
- گواهینامه پایه دو
- گواهینامه پایه سه
- گواهینامه ویژه
- گواهینامه موتورسیکلت
در ادامه شرایط دریافت هر کدام از این گواهینامهها را بررسی میکنیم.
شرایط دریافت گواهینامه پایه یک
گواهینامه پایه یک برای رانندگی با وسایل نقلیه سنگین مانند:
- کامیون
- تریلی
- اتوبوس مسافربری
استفاده میشود.
شرایط دریافت
- داشتن گواهینامه پایه دو
- گذشت حداقل ۲ سال از صدور گواهینامه پایه دو
- داشتن حداقل ۲۵ سال سن
- داشتن سلامت جسمی و روانی
- گذراندن دورههای آموزشی
- قبولی در آزمون تئوری و عملی
- انجام تست عدم اعتیاد
مدارک مورد نیاز
- اصل گواهینامه پایه دو
- کارت ملی
- شناسنامه
- ۸ قطعه عکس
شرایط دریافت گواهینامه پایه دو
گواهینامه پایه دو برای رانندگی با خودروهای نیمه سنگین صادر میشود.
این خودروها شامل:
- مینیبوس
- کامیونت
- خودروهای خدماتی
شرایط دریافت
- داشتن گواهینامه پایه سه
- حداقل ۲۳ سال سن
- گذشت دو سال از دریافت گواهینامه پایه سه
- سلامت جسمی و روانی
- قبولی در آزمونها
مدارک مورد نیاز
- گواهینامه پایه سه
- کارت ملی
- شناسنامه
- عکس پرسنلی
شرایط دریافت گواهینامه پایه سه
گواهینامه پایه سه رایجترین نوع گواهینامه در ایران است و برای رانندگی با خودروهای سواری استفاده میشود.
این گواهینامه اجازه رانندگی با خودروهایی با وزن کمتر از ۳.۵ تن و حداکثر ۹ سرنشین را میدهد.
شرایط دریافت گواهینامه پایه سه
- داشتن حداقل ۱۸ سال سن
- داشتن سلامت جسمی و روانی
- شرکت در کلاسهای آموزش رانندگی
- قبولی در آزمون آییننامه
- قبولی در آزمون رانندگی شهری
مدارک لازم
- اصل و کپی کارت ملی
- اصل و کپی شناسنامه
- ۸ قطعه عکس
- گواهی سلامت پزشکی
طبق قوانین جدید، داشتن کارت پایان خدمت برای دریافت گواهینامه الزامی نیست.
شرایط دریافت گواهینامه ویژه
گواهینامه ویژه برای رانندگی با ماشینآلات صنعتی و کشاورزی صادر میشود.
این وسایل شامل:
- لودر
- بولدوزر
- لیفتراک
- جرثقیل
شرایط دریافت
- حداقل ۲۰ سال سن
- داشتن سلامت جسمی و روانی
- گذراندن دوره آموزشی
- قبولی در آزمونهای مربوطه
شرایط دریافت گواهینامه موتورسیکلت
گواهینامه موتورسیکلت نیز در چند دسته مختلف صادر میشود.
این دستهها شامل موارد زیر هستند:
- گواهینامه الف – م
- گواهینامه الف – ۱
- گواهینامه الف – ۲
- گواهینامه الف
شرایط دریافت
برای دریافت گواهینامه موتور باید:
- حداقل ۱۶ سال سن داشته باشید
- در کلاسهای آموزشی شرکت کنید
- در آزمون آییننامه و آزمون عملی قبول شوید
- گواهی سلامت جسمی داشته باشید
نکته مهم این است که متقاضیانی که قبلاً گواهینامه خودرو دارند، از آزمون آییننامه موتور معاف هستند.
گواهینامه بینالمللی چیست؟
گواهینامه بینالمللی مجوزی است که به رانندگان اجازه میدهد در کشورهای دیگر رانندگی کنند.
این گواهینامه:
- فقط برای دارندگان گواهینامه ملی صادر میشود
- اعتبار ۱ تا ۳ ساله دارد
- قابل تمدید نیست
برای دریافت آن باید به کانون جهانگردی و اتومبیلرانی مراجعه کنید.
هزینه دریافت گواهینامه رانندگی
هزینه دریافت گواهینامه هر سال تغییر میکند و شامل موارد زیر است:
- کلاسهای آموزشی
- هزینه معاینه پزشکی
- تست عدم اعتیاد
- کتاب آییننامه
- هزینه صدور کارت
به طور تقریبی هزینهها در سالهای اخیر به شکل زیر بوده است:
- گواهینامه پایه یک: حدود ۱۷ تا ۲۰ میلیون تومان
- گواهینامه پایه دو: حدود ۱۷ تا ۲۰ میلیون تومان
- گواهینامه پایه سه: حدود ۱۲ میلیون تومان
- گواهینامه ویژه: ۷ تا ۹ میلیون تومان
- گواهینامه موتورسیکلت: ۴ تا ۶ میلیون تومان
مدت اعتبار گواهینامه
گواهینامههای رانندگی معمولاً ۱۰ سال اعتبار دارند.
اما افراد بالای ۷۰ سال باید هر ۵ سال یکبار برای تمدید آن اقدام کنند.
محدودیت رانندگی برای رانندگان تازهکار
افرادی که به تازگی گواهینامه پایه سه دریافت میکنند، در سه ماه اول محدودیتهایی دارند:
- رانندگی نکردن از ساعت ۱۲ شب تا ۵ صبح
- عدم رانندگی در جادههای برونشهری
- همراه داشتن راننده با تجربه
- نصب علامت راننده مبتدی روی خودرو
این قوانین برای افزایش ایمنی رانندگان تازهکار وضع شدهاند.
قوانین جدید گواهینامه رانندگی
در سالهای اخیر تغییراتی در قوانین رانندگی ایجاد شده است، از جمله:
- حذف شرط کارت پایان خدمت
- افزایش سن دریافت گواهینامه پایه یک
- افزایش جریمههای رانندگی
- استفاده از دوربینهای هوشمند ثبت تخلف
- ارائه آموزشهای رانندگی به صورت آنلاین
نکات مهم درباره گواهینامه رانندگی
چند نکته مهم که باید بدانید:
- رانندگی بدون گواهینامه جرم محسوب میشود.
- در صورت تصادف بدون گواهینامه، بیمه خسارت را پرداخت نمیکند.
- افراد دارای معلولیت نیز میتوانند گواهینامه مخصوص دریافت کنند.
- گواهینامههای جدید به صورت دو زبانه صادر خواهند شد.
